Khi *** tâm linh trở nên rẻ tiền

Việc “xin - cho” giữa con người và thần linh đã là *** tâm linh trong *** truyền thống của người VN. Việc công đức hay đóng góp để xây dựng và hương hoa cho nơi thờ tự và thần linh cũng không thể thiếu trong *** tâm linh của người VN. Ngày trước, khi đồng tiền lẻ còn có giá cao, thì vài chục xu, vài hào lẻ cũng có thể mua bó hương, bông hoa cúng và chuyện công đức thì tùy tâm. Do nhiều nguyên nhân, khi vào đình, đền, chùa, miếu không mua bó hương, đĩa hoa dâng cúng thì bỏ ít tiền lên đĩa.. Dần dần, việc thay hương hoa bằng tiền đã thành thói quen.

​

Trong khoảng 20 năm trở lại đây, càng ngày đồng tiền Việt càng mất giá, những đồng tiền lẻ mệnh giá thấp không còn giá trị thực tế, nhưng nó lại có giá khi đi lễ. Ít ai bỏ một khoản tiền có mệnh giá cao vào một chỗ nhất định, mà “xé lẻ”, để mỗi nơi thờ một ít, xem như nén hương, bông hoa dâng cúng với lời nguyện của mình... Rồi tâm lý sợ thần linh quở trách thần được ít, thần được nhiều, mà vào bất cứ nơi thờ tự nào cũng “chia đều” cho các thần, để không ai so bì...

Và “*** tiền lẻ”, tâm lý “nhỏ, lẻ” nơi thờ tự thần linh hình thành, ngày một biến tướng, ngày cành “phình” ra theo chiều hướng xô bồ, lộn xộn, đầy phản cảm, báng bổ thần linh, xâm phạm sự linh thiêng của những nơi thờ tự tôn nghiêm.

Cái “*** tiền lẻ” nảy sinh ra “tâm lý nhỏ, lẻ” phát sinh ngoài việc sự “giác ngộ” của người dân có hạn chế, sự thiếu hiểu biết “lễ” của người dân, còn một phần do chính công tác quản lý các nơi thờ tự, lễ hội. Nếu như ban quản lý làm nghiêm ngay từ đầu, cấm bỏ tiền vào ban thờ, vào tượng... mà chỉ để vào hòm công đức, thì chắc mọi người cũng sẽ tự giác tuân thủ (việc này các nơi thờ tự ở miền Nam và miền Trung làm tốt hơn ngoài Bắc). Và nếu các nơi thờ tự ban quản lý không đặt hòm công đức tràn lan thì người dân không “xé lẻ” số tiền mệnh giá cao thành tiền lẻ để bỏ công đức mỗi nơi một ít cho đều.

Ngay tại Hà Nội, điển hình là Văn Miếu - Quốc Tử Giám, mỗi khu tượng thánh là một hòm, và tiền vẫn cứ bị nhét vào chân thánh, hay bỏ lung tung trên ban thờ. Hay vào Phủ Tây Hồ, hòm công đức thì để góc tường khuất, rồi bày ra mỗi ban thờ mấy cái chậu cho người đi lễ vứt tiền vào...

Phải chăng chính những người trong ban quản lý các nơi thờ tự cũng muốn “tích tiểu thành đại”? Bỏ lơ chuyện người dân đi lễ rải tiền khắp nơi, kể cả dán tiền lên tượng phật, ném tiền dưới chân phật như ở chùa Bái Đính - Ninh Bình? Nên mới có chuyện thật sốc, chỉ riêng Chùa Hương - Hà Nội, mỗi năm gom số tiền lẻ “giọt dầu” đã là 1.200 bao tiền lẻ, chở bằng 15 chuyến xe tải...